سند جامع آمادگی اضطراری ۱۴۰۴
مدیریت بحران
و بقا در شرایط اضطراری
راهنمای جامع و عملی برای زنده ماندن، مدیریت تروما، تامین منابع حیاتی و حفظ امنیت خود و خانواده در شرایط جنگی و قطعی زیرساختها.
شروع آمادگی ←۵
بخش تخصصی
۳۰+
پروتکل عملی
۱۰۰%
مبتنی بر علم
بخشهای مورد نظر را انتخاب کنید
توصیههای پزشکی و بهداشتی
مدیریت داروها، تامین آب سالم، بهداشت فردی در شرایط طولانیمدت
در صورت طولانی شدن درگیریها، بیماریهای منتقله از طریق آب (مانند وبا و اسهال خونی) کشندهتر از سلاحها هستند. آمادگی پزشکی حیاتی است.
💊 ذخیرهسازی و مدیریت داروها
| دستهبندی دارو | اقلام مورد نیاز | نکات حیاتی |
|---|---|---|
| 🩺 بیماریهای مزمن | داروهای دیابت، فشار خون، قلب و آسم | حداقل ۳ تا ۶ ماه ذخیره |
| 💊 آنتیبیوتیک و مسکن | ایبوپروفن، استامینوفن، آنتیبیوتیک عمومی | برای کنترل تب، درد و عفونتهای حاد |
| 🦠 داروهای گوارشی | ضد اسهال (لوپرامید)، پودر ORS، ضد تهوع | برای مقابله با آب و غذای آلوده |
💧 تامین آب سالم (حیاتیترین عامل)
🔥 جوشاندن
- آب را حداقل ۱ تا ۳ دقیقه بجوشانید
- در ارتفاعات بیشتر از سطح دریا، زمان جوشاندن را افزایش دهید
🧪 کلرزنی و ضدعفونی
- وایتکس خانگی بدون عطر: ۲ قطره در هر لیتر آب شفاف
- ۳۰ دقیقه استراحت پس از اضافه کردن
- قرصهای تصفیه آب: طبق دستور بسته
🚰 فیلتراسیون
- فیلترهای قابل حمل مثل LifeStraw
- فیلتر شنی چندلایه ساخته شده با شن، شنریزه و زغال
🧼 بهداشت فردی و محیطی
🗑️ مدیریت فاضلاب
دفن زبالهها و فضولات انسانی دور از محل زندگی و منابع آب در صورت قطع فاضلاب.
🧴 بهداشت دست
ذخیره فراوان صابون. در صورت نبود آب، ژلهای ضدعفونیکننده بر پایه الکل. شستن دست سادهترین راه جلوگیری از شیوع بیماری است.
تجهیزات کمکهای اولیه و تروما
چکلیست کامل کیف نجات (Trauma Kit) استاندارد
کیفی انتخاب کنید که مقاوم در برابر آب بوده، دارای محفظههای جداگانه و قابلیت باز شدن سریع (Rip-away) باشد.
🩸 کنترل خونریزی
اولویت ۱
- شریانبند تاکتیکال (CAT یا SOF-T) — حداقل ۲ عدد
- گاز بندآورنده خون (QuikClot یا Celox)
- بانداژ فشاری (Israeli Bandage) — سایز ۴ یا ۶ اینچ
- گاز استریل فشرده — به مقدار زیاد
🫁 تنفس و قفسه سینه
اولویت ۱
- پانسمان دریچهدار (Vented Chest Seal) — یک جفت
- لوله تنفسی بینی (NPA) — همراه ژل روانکننده
🩹 زخم و سوختگی
اولویت ۲
- سرم شستشو (نرمال سالین) — آمپولهای پلاستیکی
- پماد آنتیبیوتیک (موپیروسین)
- پماد سوختگی (سیلور)
- چسب حصیری و نواری
✂️ ابزارهای جانبی
اولویت ۳
- قیچی تروما (نوکگرد) — برای بریدن لباس
- دستکش نیتریل — حداقل ۵ جفت
- پتوی نجات (Mylar) — برای جلوگیری از شوک
- چراغقوه پیشانی — برای آزادی دستها
- ماژیک دائمی — برای نوشتن زمان روی شریانبند
- بتادین — فقط برای اطراف زخم
مدیریت فوری زخمها
پروتکل MARCH و مدیریت زخمهای ناشی از گلوله و ساچمه
هدف اصلی: جلوگیری از مرگ بر اثر خونریزی و سپس جلوگیری از عفونت تا رسیدن به مرکز درمانی.
پروتکل MARCH — اولویتبندی اقدامات
M
Massive Hemorrhage
خونریزی شدید — اولین و فوریترین اقدام
A
Airway
راه هوایی — اطمینان از باز بودن
R
Respiration
تنفس — پانسمان سینه در صورت نیاز
C
Circulation
گردش خون — کنترل شوک و هیپوترمی
H
Hypothermia
هیپوترمی — گرم نگه داشتن مصدوم
🔫 مدیریت زخمهای ناشی از گلوله
۱
انتقال به مکان امن
ابتدا مصدوم را به یک مکان دور از خطر منتقل کنید. تا زمانی که در معرض آتش هستید هیچ اقدام درمانی انجام ندهید.
۲
فشار مستقیم
پارچه تمیز یا گاز استریل را روی زخم گذاشته و با تمام توان فشار دهید. این مهمترین اقدام اولیه است.
۳
استفاده از شریانبند (Tourniquet)
اگر خونریزی دست یا پا با فشار متوقف نشد، شریانبند را ۵ تا ۷ سانتیمتر بالاتر از زخم (نه روی مفصل) محکم ببندید. زمان را روی پیشانی مصدوم بنویسید.
۴
پر کردن زخم (Wound Packing)
برای نواحی اتصال (کشاله ران، زیر بغل، گردن)، گاز استریل را با انگشت به عمق حفره زخم فشار دهید تا پر شود، سپس از بیرون محکم فشار دهید.
۵
زخمهای قفسه سینه
زخم مکنده را با پانسمان غیرقابل نفوذ (چستسیل یا پلاستیک چسبخورده از ۳ طرف) بپوشانید تا هوا خارج شود اما وارد نشود.
💥 مدیریت زخمهای ناشی از ساچمه و ترکش
به هیچوجه ساچمهها را خارج نکنید! تلاش برای خروج ساچمه باعث آسیب به اعصاب، پارگی رگها و عفونت میشود.
۱
کنترل خونریزی
فشار ملایم با گاز استریل. شستشوی سطح پوست با سرم فیزیولوژی. بتادین داخل زخم ریخته نشود.
۲
پانسمان و مراقبت
پوشاندن با پماد آنتیبیوتیک و گاز استریل. تعویض روزانه و بررسی علائم عفونت: قرمزی، تورم، بوی بد، تب.
⚡ پیشگیری از شوک
🛌 وضعیت مصدوم
مصدوم را روی زمین بخوابانید. پاها را بالاتر از سطح قلب قرار دهید (مگر آسیب به سر یا پا).
🌡️ حفظ دمای بدن
مصدوم را با پتوی نجات (Mylar) یا پتوی معمولی کاملاً گرم نگه دارید تا افت فشار خون کنترل شود.
ارتباطات و دسترسی به اطلاعات
راهکارهای عملی در زمان قطعی کامل اینترنت و شبکههای مخابراتی
📻 ابزارهای ارتباطی (ردهبندی برد)
| سطح ارتباط | ابزار پیشنهادی | کاربرد و مزایا |
|---|---|---|
| 🌍 اخبار بینالمللی | رادیوهای چندموج (SW) | دریافت اخبار از ایستگاههای جهانی؛ مسدود کردن این امواج بسیار دشوار است |
| 🔄 بدون باتری | رادیو هندلی/خورشیدی (Crank) | شارژ با چرخاندن دینام یا نور خورشید + پورت USB برای شارژ اضطراری گوشی |
| 🏘️ ارتباط محلی | Briar / Bridgefy | ارسال پیام از طریق بلوتوث و Wi-Fi Direct بدون اینترنت |
| 📳 گروههای محلی | بیسیم واکیتاکی (UHF/VHF) | ارتباط در شعاع چند کیلومتری. هشدار: احتمال شنود وجود دارد |
| 🛰️ دوربرد | Starlink | دور زدن کامل قطعی اینترنت سراسری در صورت دسترسی |
💾 ذخیرهسازی آفلاین
🗺️ نقشههای مسیر
- دانلود اپلیکیشن Maps.me
- بخش آفلاین Google Maps برای مسیریابی تخلیه اضطراری
📚 کتابخانه بقا
- نصب Kiwix و دانلود ویکیپدیا (بخشهای پزشکی)
- ذخیره ویدیوهای آموزش بستن شریانبند
📁 اسناد حیاتی
- تصویر مدارک هویتی روی فلشمموری
- اسناد پزشکی در پوشه امن گوشی
🔋 تامین انرژی (قلب تپنده ارتباطات)
🪫 پاوربانکهای پرظرفیت
حداقل دو عدد (۲۰ هزار میلیآمپر یا بیشتر)، همیشه فولشارژ.
☀️ پنل خورشیدی تاشو
مدلهای کمپینگ (۲۰ تا ۵۰ وات) برای شارژ آهسته در طول روز.
🔌 اینورتر خودرو
تبدیل برق ۱۲ ولت باتری ماشین به ۲۲۰ ولت برای شارژ لپتاپ و رادیو.
💡 نکته مهم
بدون برق، تمام تجهیزات ارتباطی بیفایدهاند. تامین انرژی در اولویت قرار گیرد.
مقاومسازی خانه و پناه گرفتن
ایمنسازی پناهگاه داخلی و کاهش آسیبهای ناشی از انفجار
🛡️ انتخاب «اتاق امن» در داخل خانه
| معیار ایمنی | توضیحات و اقدامات لازم |
|---|---|
| 🧱 قانون فضای داخلی | اتاقی در مرکز خانه که با فضای بیرون دیوار مشترک ندارد (مثل راهرو داخلی یا حمام) |
| 🪟 حذف پنجرهها | اتاق فاقد پنجره باشد. اگر پنجره دارد، دورترین نقطه از آن را انتخاب کنید |
| ⬇️ طبقات پایینتر | همیشه طبقات همکف یا زیرزمین امنتر از طبقات بالایی هستند |
| 📐 مثلث حیات | پناه گرفتن در کنار (نه زیرِ) اجسام بسیار مقاوم تا فضای خالی مثلثی برای زنده ماندن ایجاد شود |
⚠️ مهار خطرناکترین عامل: شیشهها
موج انفجار شیشهها را با سرعت گلوله به داخل پرتاب میکند. این یکی از اصلیترین عوامل مرگ و زخمی شدن در انفجارها است.
🎞️ برچسب امنیتی / چسب پهن
- برچسب ضخیم (Shatter-resistant) روی کل شیشه
- نوارهای چسب پهن به صورت ضربدری و شبکهای
🧶 پتو و پرده ضخیم
- آویزان کردن پشت پنجره
- فیکس کردن لبهها و پایین پرده به زمین با چسب/وزنه
🚪 درهای داخلی
- درها را کمی باز بگذارید
- جلوگیری از کنده شدن بر اثر موج انفجار یا حبس شدن
🧯 کاهش خطرات ثانویه
۱
قطع فوری گاز
اولین اقدام با شنیدن آژیر خطر، بستن شیر اصلی گاز از بیرون یا ورودی واحد است. هرگز با وجود گاز شمع روشن نکنید.
۲
ایمنسازی اشیاء معلق
خارج کردن لوسترها، آینهها و تابلوهای سنگین از اتاق امن.
🎒 تجهیزات حیاتی پناهگاه خانگی
هنگام فرار به اتاق امن زمانی برای جمعآوری وسایل ندارید. این اقلام باید از قبل آنجا باشند!
💧 آب آشامیدنی
- حداقل ۳ لیتر برای هر نفر
- حتماً در بطری پلاستیکی (نه شیشهای)
🧰 کیف کمکهای اولیه
- Trauma Kit مجهز به تجهیزات کنترل خونریزی
🎵 سوت نجات
- برای علامت دادن زیر آوار
- فریاد زدن انرژی را هدر داده و باعث استنشاق خاک میشود
🔦 نور و ارتباط
- چراغقوه و باتری اضافه
- رادیو باتریخور برای اعلام وضعیت سفید
- پاوربانک شارژشده
- هرگز از شمع یا فندک به دلیل خطر گاز استفاده نکنید
😷 ماسک تنفسی
- ماسک فیلتردار N95
- برای جلوگیری از خفگی با گرد و غبار سیمان